Ile razy w tygodniu trenować na siłowni? Liczby z badań

Zespół GymVox ·

Na początek wystarczą 2-3 treningi siłowe w tygodniu, a po pierwszym roku zwykle 3-4. Najważniejsza jest tygodniowa liczba ciężkich serii na partię, a najwygodniej rozłożyć ją na co najmniej dwa treningi tej partii w tygodniu. Czy rozłożysz je na trzy dni, czy na pięć, ma dużo mniejsze znaczenie, niż się zwykle wydaje.

Skąd te liczby, dlaczego szósty trening w tygodniu niekoniecznie da więcej niż trzeci i jak ułożyć tydzień przy 2, 3, 4 albo 5 dniach? Po kolei.

Dwie różne liczby: dni na siłowni i treningi partii

Pytanie „ile razy w tygodniu trenować” ma dwie odpowiedzi. Pierwsza to liczba dni, w które idziesz na siłownię. Druga to liczba razy, kiedy w ciągu tygodnia trenujesz daną partię mięśniową, na przykład plecy.

Te liczby nie muszą być równe. Przy treningu całego ciała (FBW) trzy razy w tygodniu każda partia pracuje trzy razy. Przy klasycznym splicie pięć razy w tygodniu, gdzie każdy dzień to inna partia, plecy pracują tylko raz, mimo że na siłowni jesteś częściej.

Badania nad częstotliwością dotyczą głównie tej drugiej liczby, czyli tego, jak często trenujesz jeden mięsień.

Co mówią badania o budowie mięśni

Schoenfeld, Ogborn i Krieger w metaanalizie z 2016 roku zebrali 10 badań. Wyszło, że trenowanie partii co najmniej dwa razy w tygodniu dawało większy przyrost masy mięśniowej niż trenowanie jej raz. Autorzy zaznaczyli jednak, że badań było mało, więc wniosek jest ostrożny.

Ci sami autorzy wrócili do tematu w 2019 roku, tym razem z 25 badaniami. Gdy obie grupy robiły tę samą liczbę serii w tygodniu, częstotliwość nie miała istotnego wpływu na przyrost mięśni. Dotyczyło to też osób już trenujących oraz zarówno górnej, jak i dolnej części ciała. Częstsze treningi wypadały lepiej tylko wtedy, gdy wiązały się z większą liczbą serii. Wniosek autorów: przy tej samej objętości częstotliwość możesz wybrać według tego, co Ci pasuje.

W praktyce oznacza to jedno: liczy się tygodniowa liczba ciężkich serii, a częstotliwość jest przede wszystkim sposobem na to, żeby je wygodnie rozłożyć. Ile tych serii potrzebujesz, piszemy w poradniku ile serii na partię mięśniową w tygodniu.

Co mówią badania o sile

Przy sile obraz jest podobny. Metaanaliza Grgica i współpracowników z 2018 roku pokazała, że im częściej ktoś trenował, tym bardziej rosła mu siła. Gdy jednak porównano tylko badania, w których grupy robiły tyle samo pracy w tygodniu, ta zależność przestawała być istotna. Częstszy trening pomagał, bo dawał okazję do zrobienia większej liczby serii.

Dobrze widać to w badaniu Šarića i współpracowników z 2019 roku. 27 trenujących mężczyzn przez 6 tygodni robiło tę samą tygodniową objętość: jedna grupa w 3 treningach, druga w 6. Obie zyskały podobnie dużo siły i w obu grupach urosły mięśnie ud oraz triceps. Jedyna różnica: biceps urósł istotnie tylko w grupie z 3 treningami. Podobny wniosek, że 6 treningów nie daje przewagi nad 3 przy tej samej objętości, przyniosło badanie Colquhouna i współpracowników z 2018 roku.

Ile treningów w tygodniu na Twoim poziomie

PoziomStaż treningowyTreningi w tygodniu
Początkującydo ok. roku2-3
Średnio zaawansowany1-3 lata3-4
Zaawansowanypowyżej 3 lat4-5

Te zakresy podaje stanowisko American College of Sports Medicine (ACSM) z 2009 roku. Ta sama organizacja podkreśla, że to nie sztywne reguły: liczba treningów zależy od celu, możliwości i stażu.

Dlaczego zaawansowani trenują częściej? Bo potrzebują więcej serii na partię, a 18 serii na plecy łatwiej zrobić w trzech treningach niż w jednym. Początkujący robi postępy przy mniejszej objętości, więc dwa, trzy treningi w zupełności wystarczą.

Jak rozłożyć tydzień

Dni w tygodniuUkładIle razy pracuje każda partia
2FBW, np. poniedziałek i czwartek2
3FBW, np. poniedziałek, środa, piątek3
4góra/dół, np. pon. góra, wt. dół, czw. góra, pt. dół2
5góra, dół, góra, dół + jeden trening FBW3
5push/pull/legs + góra/dół2
5split, każdy dzień inna partia1

Wszystkie układy poza ostatnim spełniają zasadę „każda partia co najmniej dwa razy”. Ostatni, z każdą partią raz w tygodniu, też może działać, ale wtedy wszystkie serie na daną partię wpadają w jeden trening. Pod koniec takiego treningu robisz je już mocno zmęczony.

Kilka zasad przy układaniu tygodnia:

  • Nie trenuj tej samej partii ciężko dwa dni z rzędu. Między dwoma treningami nóg zostaw co najmniej jeden dzień przerwy.
  • Wybierz tyle dni, ile realnie utrzymasz. Trzy treningi co tydzień przez rok dadzą więcej niż pięć przez miesiąc i potem przerwa.
  • Opuszczony trening przesuń z głową. Zrób go w najbliższy wolny dzień, po którym zostaje jeszcze dzień przerwy przed kolejnym treningiem tych samych partii. Jeśli się nie da, pomiń go i trzymaj się planu. Nie dorabiaj dwóch treningów w jeden dzień.

A jeśli trenujesz dla zdrowia

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) w wytycznych z 2020 roku zaleca dorosłym ćwiczenia wzmacniające mięśnie o co najmniej umiarkowanej intensywności, angażujące wszystkie główne grupy mięśniowe, co najmniej 2 dni w tygodniu. To dodatek do zalecanej aktywności tlenowej, a nie jej zamiennik.

Dwa treningi całego ciała w tygodniu spełniają więc to zalecenie i są dobrym punktem wyjścia, jeśli dopiero zaczynasz albo masz mało czasu.

Kiedy trenujesz za często

Więcej treningów pomaga tylko wtedy, gdy zdążysz się po nich zregenerować. Sygnały, że tydzień jest zbyt gęsty:

  • Ciężary albo powtórzenia spadają przez kilka tygodni z rzędu.
  • Mięśnie wciąż bolą, gdy przychodzi kolejny trening tej samej partii.
  • Gorzej śpisz, a chęć do treningu wyraźnie spada.

Wtedy zdejmij jeden trening w tygodniu albo zmniejsz liczbę serii. Jeśli pojawia się ból stawu lub ścięgna, który wraca przy konkretnych ćwiczeniach, skonsultuj go z fizjoterapeutą. Jeśli masz chorobę przewlekłą, jesteś w ciąży albo wracasz do ruchu po dłuższej przerwie zdrowotnej, plan treningowy omów najpierw z lekarzem.

Najczęściej zadawane pytania

Ile razy w tygodniu na siłownię na początek?

2-3 razy, najlepiej treningi całego ciała z dniem wolnym pomiędzy. To wystarczy, żeby każda partia pracowała co najmniej dwa razy w tygodniu.

Czy można trenować codziennie?

Można, jeśli różne dni obciążają różne partie i zdążysz się regenerować, ale nie ma takiej potrzeby. Przy tej samej liczbie serii 6 treningów w badaniach nie dawało przewagi nad 3.

Ile razy w tygodniu trenować jedną partię mięśniową?

Zwykle 2-3 razy. Raz w tygodniu też może działać, ale wtedy wszystkie serie na tę partię lądują w jednym treningu.

Czy 2 treningi w tygodniu wystarczą, żeby budować mięśnie?

Tak, zwłaszcza na początku. Dwa treningi całego ciała pozwalają trenować każdą partię dwa razy w tygodniu i spełniają zalecenie WHO dotyczące ćwiczeń siłowych.

Co jest ważniejsze, liczba treningów czy liczba serii?

Liczba ciężkich serii na partię w tygodniu. Częstotliwość to przede wszystkim sposób, żeby te serie wygodnie rozłożyć i nie robić ich wszystkich w stanie dużego zmęczenia.

Ile dni przerwy między treningami?

Tę samą partię trenuj ciężko nie częściej niż co drugi dzień. Przy treningach góra/dół możesz trenować dwa dni z rzędu, bo każdy dzień obciąża inne mięśnie.

Plan dopasowany do Twojego tygodnia

Ułożenie tygodnia tak, żeby każda partia dostała swoje serie, a treningi zmieściły się w Twoim kalendarzu, to sporo liczenia. GymVox, nasz trener personalny AI, z którym rozmawiasz głosem, układa plan pod liczbę dni, które masz na trening, prowadzi Cię przez niego seria po serii i zapisuje, co zrobiłeś. Na iPhonie i Androidzie zaczynasz za darmo.

Pobierz GymVox za darmo


Źródła:

  • Schoenfeld B.J., Ogborn D., Krieger J.W. (2016). Effects of Resistance Training Frequency on Measures of Muscle Hypertrophy: A Systematic Review and Meta-Analysis. Sports Medicine, 46(11), 1689-1697.
  • Schoenfeld B.J., Grgic J., Krieger J. (2019). How many times per week should a muscle be trained to maximize muscle hypertrophy? A systematic review and meta-analysis of studies examining the effects of resistance training frequency. Journal of Sports Sciences, 37(11), 1286-1295.
  • Grgic J., Schoenfeld B.J., Davies T.B., Lazinica B., Krieger J.W., Pedisic Z. (2018). Effect of Resistance Training Frequency on Gains in Muscular Strength: A Systematic Review and Meta-Analysis. Sports Medicine, 48(5), 1207-1220.
  • Saric J., Lisica D., Orlic I. i in. (2019). Resistance Training Frequencies of 3 and 6 Times Per Week Produce Similar Muscular Adaptations in Resistance-Trained Men. Journal of Strength and Conditioning Research.
  • Colquhoun R.J. i in. (2018). Training Volume, Not Frequency, Indicative of Maximal Strength Adaptations to Resistance Training. Journal of Strength and Conditioning Research.
  • American College of Sports Medicine (2009). Progression Models in Resistance Training for Healthy Adults. Medicine & Science in Sports & Exercise, 41(3), 687-708.
  • World Health Organization (2020). WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady trenera, lekarza ani fizjoterapeuty.

Pobierz aplikację