Plan treningowy dla początkujących na siłowni: gotowy plan na 8 tygodni

Zespół GymVox ·

Na start najlepiej sprawdza się trening całego ciała (FBW) trzy razy w tygodniu, z dniem wolnym pomiędzy. Pięć ćwiczeń na trening, 2-3 serie po 8-12 powtórzeń, półtorej do dwóch minut przerwy. Dwa zestawy ćwiczeń, A i B, robisz na zmianę. Ciężar dokładasz dopiero wtedy, gdy we wszystkich seriach wchodzi górna granica powtórzeń i technika się nie sypie.

Tyle wystarczy na pierwsze dwa, trzy miesiące. Serio. Plany „jak u kulturysty”, z osobnym dniem na każdą partię i dziesięcioma ćwiczeniami na trening, na początku dają mniej, a męczą bardziej.

Dlaczego FBW, a nie split

Split to plan, w którym każdego dnia robisz inną partię: w poniedziałek klatkę, we wtorek plecy i tak dalej. Ma sens, ale później. Na początku przeszkadzają w nim dwie rzeczy.

Po pierwsze każdy mięsień pracuje tylko raz w tygodniu. Metaanaliza Schoenfelda i współpracowników z 2016 roku pokazała, że przy tej samej liczbie serii trenowanie mięśnia dwa razy w tygodniu daje większy przyrost masy niż raz.

Po drugie rzadko powtarzasz technikę. Przysiad raz w tygodniu to 52 treningi przysiadu w roku, trzy razy w tygodniu to 156. A na początku ruchu uczy się właśnie przez powtarzanie.

FBW (full body workout) załatwia obie sprawy naraz. Całe ciało pracuje na każdym treningu, więc każdy mięsień dostaje bodziec trzy razy w tygodniu, a podstawowe ruchy wchodzą w nawyk.

Plan: trening A i trening B

Trzy dni w tygodniu, na przykład poniedziałek, środa i piątek. W pierwszym tygodniu robisz A, B, A, w drugim B, A, B, i tak w kółko.

Trening A

ĆwiczenieSeriePowtórzeniaPrzerwa
Przysiad ze sztangą lub goblet squat z hantlem38-102 min
Wyciskanie hantli na ławce płaskiej38-122 min
Wiosłowanie hantlem w opadzie310-12 na stronę1,5 min
Wykroki chodzone z hantlami210 na nogę1,5 min
Deska (plank)230-45 s1 min

Trening B

ĆwiczenieSeriePowtórzeniaPrzerwa
Martwy ciąg rumuński z hantlami38-102 min
Ściąganie drążka wyciągu górnego do klatki310-121,5 min
Wyciskanie hantli nad głowę na siedząco38-121,5 min
Hip thrust lub unoszenie bioder na ławce210-121,5 min
Dead bug (martwy robak)28 na stronę1 min

Rozgrzewka przed każdym treningiem: 5-8 minut na rowerze albo orbitreku, potem jedna czy dwie lekkie serie pierwszego ćwiczenia. Cały trening zajmie 45-55 minut. Kiedy goni Cię czas, rób po dwie serie wszystkiego i wyjdziesz po 35 minutach.

Jak rozłożyć te 8 tygodni

TydzieńCo robiszNa czym się skupiasz
1-22 serie każdego ćwiczenia, lekki ciężarNauka techniki, zero walki z ciężarem
3-43 serie w ćwiczeniach głównychPierwsze zwiększenia ciężaru
5-6Pełny plan jak w tabelachRegularne, małe zwiększenia ciężaru
7Pełny planSprawdzasz, ile urosły ciężary od tygodnia 1
8Lżejszy tydzień: 2 serie, ciężar o 20% mniejszyRegeneracja przed kolejnym etapem

Pierwsze dwa tygodnie mogą wydawać się za lekkie. I dobrze, mają takie być. Uczysz się ruchu, a nie walczysz z ciężarem.

Po ósmym tygodniu masz dwie drogi: zostać przy FBW i dalej podnosić ciężary albo przejść na cztery treningi w tygodniu, z górą i dołem ciała na zmianę.

Jaki ciężar wziąć na pierwszym treningu

Większość osób na początku bierze za dużo. Szukasz ciężaru, z którym zrobisz zaplanowane powtórzenia i czujesz, że w zapasie zostały jeszcze dwa, trzy. Ostatnie ma być wymagające, ale technika ma się trzymać.

Pierwsza seria poszła bez wysiłku? W następnej weź trochę więcej. Nie dajesz rady dokończyć albo zaczynasz szarpać? Odejmij. I zapisuj, z czym robisz każde ćwiczenie, choćby w notatkach w telefonie. Po dwóch tygodniach nikt już nie pamięta, od czego zaczynał.

Kiedy dokładać ciężar

Najprościej metodą podwójnej progresji. Masz zakres powtórzeń, powiedzmy 8-12. Zaczynasz od ciężaru, z którym robisz 8 w każdej serii, i z treningu na trening dokładasz powtórzenia: 9, 10, 11, 12. Kiedy we wszystkich seriach wchodzi 12 z dobrą techniką, dokładasz najmniejszy możliwy krok (przy hantlach zwykle 1-2,5 kg, przy sztandze 2,5-5 kg) i wracasz do 8.

Na początku ciężary rosną szybko, czasem co tydzień. To głównie zasługa układu nerwowego, który uczy się ruchu. Po dwóch, trzech miesiącach to tempo samo zwalnia i nie ma w tym nic niepokojącego.

Odpoczynek, sen i białko

Mięśnie odbudowują się między treningami, dlatego po treningu całego ciała zostaw przynajmniej jeden dzień przerwy. W wolne dni spacer, rower czy basen nie zaszkodzą, byle się nie zajechać.

Dwie sprawy poza siłownią robią dużą różnicę. Sen: 7-9 godzin, bo po krótkiej nocy regeneracja zwalnia, a na następnym treningu brakuje siły. I białko: osobom trenującym siłowo zwykle zaleca się 1,6-2,2 g na kilogram masy ciała dziennie, w kilku posiłkach.

Gdzie początkujący najczęściej się wykładają

Zbyt dużo ćwiczeń naraz to klasyk. Dziesięć ćwiczeń po cztery serie kończy się zakwasami, a po dwóch tygodniach rezygnacją. Pięć wystarczy.

Drugi błąd to zmienianie planu co tydzień, bo na YouTube pojawił się nowy. Technika i mięśnie potrzebują powtarzalności, więc wytrzymaj z jednym planem pełne osiem tygodni.

Do tego pomijanie nóg (a to największe mięśnie w ciele), trenowanie bez zapisków i chodzenie do upadku od pierwszego dnia. Na początku kończ serię dwa, trzy powtórzenia przed upadkiem. Ostatnie, wymęczone powtórzenie z krzywą techniką nic Ci nie da.

A dla kobiet?

Ten sam plan. Mięśnie kobiet i mężczyzn reagują na trening tak samo. Jeśli najbardziej zależy Ci na pośladkach, w treningu A zamień wykroki na dodatkowe serie hip thrustu, a w treningu B zrób go w trzech seriach zamiast dwóch.

Obawa, że od ciężarów „zrobisz się jak kulturystka”, nie ma podstaw. Duża masa mięśniowa to lata celowanego treningu i jedzenia na nadwyżce kalorycznej, nie skutek uboczny trzech treningów w tygodniu.

Najczęściej zadawane pytania

Ile razy w tygodniu powinien trenować początkujący?

Trzy razy to najlepszy kompromis między efektami a regeneracją. Dwa treningi też działają, wtedy rób w każdym tygodniu A i B. WHO zaleca ćwiczenia wzmacniające mięśnie co najmniej dwa dni w tygodniu.

Jak długo powinien trwać trening?

45-60 minut z rozgrzewką. Dłuższe treningi na początku nie dają więcej, tylko bardziej męczą.

Kiedy zobaczę efekty?

Więcej siły poczujesz po dwóch, trzech tygodniach. Zmiany w lustrze zwykle widać po 6-8 tygodniach regularnych treningów, szybciej, jeśli dbasz o białko i sen.

Czy mogę ćwiczyć w domu zamiast na siłowni?

Tak, ale przydadzą się przynajmniej regulowane hantle i ławka. Bez sprzętu też da się trenować, tylko zamiast dokładać kilogramy przechodzisz na trudniejsze wersje ćwiczeń z masą ciała.

Co, jeśli nie umiem zrobić jakiegoś ćwiczenia?

Zacznij od łatwiejszej wersji. Przysiad z hantlem przy klatce zamiast sztangi, wyciskanie na maszynie zamiast hantli. Lepiej dobrze zrobić prostsze ćwiczenie niż źle trudniejsze.

Czy przed rozpoczęciem treningu iść do lekarza?

Jeśli masz chorobę serca, nadciśnienie, cukrzycę, świeży uraz albo od lat się nie ruszasz, porozmawiaj z lekarzem przed rozpoczęciem treningu siłowego.

Plan masz. Teraz trzeba go zrobić

Ułożyć plan jest łatwo. Trudniej pamiętać na siłowni, jaki ciężar wziąć dzisiaj, czy przysiad wygląda dobrze i kiedy dorzucić kilogram. Do tego zrobiliśmy GymVox, trenera personalnego AI, z którym rozmawiasz głosem. Mówisz mu, jaki masz cel, ile razy w tygodniu dasz radę trenować i jaki masz sprzęt. On układa plan, prowadzi Cię głosem przez kolejne serie i zapisuje ciężary, więc notatki w telefonie przestają być potrzebne. Na iPhonie i Androidzie zaczynasz za darmo.

Pobierz GymVox za darmo


Źródła:

  • Schoenfeld B.J., Ogborn D., Krieger J.W. (2016). Effects of Resistance Training Frequency on Measures of Muscle Hypertrophy: A Systematic Review and Meta-Analysis. Sports Medicine, 46(11), 1689-1697.
  • American College of Sports Medicine (2009). Progression Models in Resistance Training for Healthy Adults. Medicine & Science in Sports & Exercise, 41(3), 687-708.
  • Morton R.W. i in. (2018). A systematic review, meta-analysis and meta-regression of the effect of protein supplementation on resistance training-induced gains in muscle mass and strength. British Journal of Sports Medicine, 52(6), 376-384.
  • Światowa Organizacja Zdrowia (2020). WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani fizjoterapeuty.

Pobierz aplikację